Dudak Yarığı (Cleft Lip)

Tanımı

Anne karnında bebeğin gelişimi sırasında üst dudak ve dişler 3 ayrı katmanın birbirine yapışması ile ortaya çıkar. Bu katmanlardaki birleşme bir şekilde gerçekleşemez ise ortaya dudak yarığı denilen bir doğuştan anomali ortaya çıkar. Dudak yarığının tıbbi adı “cleft lip” dir.

Oluş Nedeni

Sebebir tam olarak bilinmemekle birlikte hem anne ve/veya babadan gelen genledeki bazı değişiklikler hem de dış etkenler değişik ölçüde rol oynar.

Genetik

Anne veya babanın kendisinde veya genetik yakınlarında dudak yarığı var ise bu bir neden olabilir. Hem anne hem de babada dudak yarığı var ise bebekte dudak yarığı olma olasılığı belirgin olarak artmaktadır.

Çevresel faktörler

• Annenin hamileliğin özellikle ilk aylarında geçirdiği enfeksiyonlar
• Annenin gebelikte kullandığı bazı ilaçlar
• Annenin sigara, alkol, madde kullanması
• Annenin gebelik başlangıcında röntgen filmi çektirmesi

Ülkemizde Görülme Sıklığı

Yaklaşık her bin doğumda bir görülmektedir.

Tipleri

Yarığın derinliğine göre

Tam dudak yarığı ve tam olmayan dudak yarığı olarak sınıflandırılır.

• Tam Dudak Yarığı: Burun tabanından başlayarak tüm dudak ve  bu kenara komşu olan  dişlerin çıktığı üst çene kemiğinin tamamı yarıktır. Buna tıp dilinde “Complete Cleft Lip – Comple Dudak Yarığı” denilir.

Tam dudak yarığı olan bir çocuk (Komplet Kleft Lip)

• Tam Olmayan Dudak yarığı: Burun tabanı ve dudak altındaki dişlerin bulunduğu kemik sağlamdır. Yalnızca dudağın alt ucunda bir yarık mevcuttur. Tıp dilinde “Incomplete Cleft Lip – İnkomple Dudak Yarığı” olarak isimlendirilir.

Tam olmayan dudak yarığı olan bir çocuk (İnkomplet Kleft Lip)

Yarığın bulunduğu  tarafa göre

Dudak yarıkları genellikle ortada olmaz. Üst dudağın sağ veya sol tarafında olur. Bazan her iki tarafında da olabilir

• Tek Taraflı Dudak yarığı: Sağ veya sol taraftadır.

Tek Taraflı (sol) komplet dudak yarığı.

Tek taraflı (sağ) inkomplet dudak yarığı.

• İki Taraflı Dudak Yarığı: Hem sağ hem de sol taraftadır.

İki taraflı dudak yarığı

Yarattığı Sorunlar

Dudak yarıklarının yarattığı en büyük sorun doğum gibi çok önem verilen bir olayın sonunda anne-baba ve ailelerin yaşadığı şoktur. Aslında bu durum tehlikeli değildir ve damak normal olduğu sürece çocuğun beslenmesini olumsuz yönde etkilemez.

Tedavisi

Dudak yarıklarının tedavisi ameliyat ile yapılır ve uygun tedavi sonrası çocukların çok önemli bir kısmı normal yaşamlarına kavuşur ve psikolojik sorun yaşamazlar. Ancak dudak yarığı tam ise ve ilave olarak damak yarığı da var ise o zaman bir ameliyat ile tedavi bitmez. İleride değişen yaşlarda ilave ameliyatlar yapılmasıı gerekir.

Ameliyat Yaşı

Genel olarak kabul edilen ameliyat yaşı 3 aylık olarak belirlenmiştir. Ancak 3 aylık çocukta ağırlığın en az 4.5 kg ve kan sayımının yani hemoglobin değerinin de en az 10 olması beklenir.

Özet

Dudak yarıkları doğuştan görülen şekil bozuklukları grubundadır ve uygun tedavi edildiklerinde tamamen normal şekle dönerler.

Ayrıntılı bilgi ve sorularınız için lütfen tıklayın